Trích Kỷ Yếu Hải Ngoại 1990
TH/CSVSQ/TVBQGVN

Nghị định mang số 317/QP/TT được ký vào năm 1958 đã mở màn một kỷ nguyên mới cho Hàn Lâm Viện Quân Sự Việt Nam (tự do): vị Chỉ Huy Trưởng khả kính, Thiếu Tướng Lê Văn Kim đã khởi đầu cho công việc khó khăn ấy. Khóa 16 được vinh dự là khóa đầu tiên đào tạo bằng quy chế mới, điều kiện mới, người ta quen gọi là "khóa đầu tiên 4 năm Hải, Lục và Không Quân". Tốt nghiệp tại quân trường này, các Tân Thiếu Úy được cấp văn bằng Khoa Học Quốc Gia, tương đương với Cử Nhân Khoa Học tại Việt Nam, B.S. tại Mỹ và Licensier tại Pháp. Cũng kể từ đó, ngôi trường này đã trở nên trường Võ Bị đứng vào bậc nhất tại vùng Ðông Nam Á, sánh với hai trường Võ Bị West Point của Hoa Kỳ và Saint Cyr của Pháp. Vào thời kỳ này, Tổng Thống Ngô Ðình Diệm, vị Tổng Thống đầu tiên của Việt Nam, của nền Ðệ Nhất Cộng Hòa, người đã chú trọng việc đào tạo một thế hệ Sĩ Quan mới cho đất nước, văn võ song toàn. Nhân dịp chủ tọa lễ đặt viên đá đầu tiên để khời sự xây cất ngôi Trường Võ Bị mới tọa lạc tại đồi 1515, Tổng Thống Diệm đã bày tỏ nỗi quan tâm: "...đây là cái nôi cho các Sĩ Quan tương lai của đất nước!". Và quan niệm của Chính Phủ Việt Nam ngày ấy là đào tạo các Sĩ Quan có đủ khả năng để cung ứng cho nền quốc phòng thời chiến, cũng như phục hưng  nền thịnh vượng Quốc Gia vào thời bình. Bởi đó, Khóa 16 đã được mang tên "Khóa Ấp Chiến Lược" (Strategic Hamlet), một chính sách được đưa lên hàng quốc sách lúc bấu giờ.

I. CHƯƠNG TRÌNH VĂN HÓA
Chương trình văn hóa chiếm 60% thời biểu toàn khóa. Cứ theo ngôn ngữ của nhân gian, thì một năm có 4 mùa. Ðối với Cadet Võ Bị, họ chỉ có hai mùa, mùa văn hóa và mùa quân sự. Mùa Xuân Hạ, thời tiết tương đối ôn hòa, nên được chọn là mùa quân sự cho việc huấn luyện ngoài thiên nhiên được thuận tiện. Mùa Thu Ðông, có nhiều mưa và giá lạnh bên ngoài, nên được lấy làm mùa văn hóa, các cadet dùi mài kinh sử bên trong. Ngay từ tháng đầu nhập trường, cadet đã phải trải qua hàng loạt "test" để chuẩn bị bước vào chương trình PCB (Physic - Chemical - Biology), đòi hỏi một trình độ căn bản về khoa học thực nghiệm. Trong nhịp độ ấy, vào những mùa văn hóa kế tiếp, họ còn phải trau dồi các môn kiến thức tổng quát như luật học, triết học, xã hội học và văn học. Vào năm cuối cùng, các Sinh Viên Sĩ Quan cần phải nỗ lực hơn cả để hoàn tất chương trình Cử Nhân Khoa Học, chuẩn bị tốt nghiệp vào cuối mùa Ðông năm ấy!

II. CHƯƠNG TRÌNH QUÂN SỰ
Kể từ khóa này, SVSQ được đào tạo bằng những binh thư huấn luyện của trường West Point Hoa Kỳ. Mẫu người Sĩ Quan tương lai này có thể sẽ phải đảm đương một chiến trường quy ước (hành quân phối hợp các Quân Chủng Hải, Lục, Không Quân và với các đồng minh), cũng như việc học xử dụng hữu hiệu các chiến cụ tối tân của quân đội Hoa Kỳ. Ngoài ra, các SVSQ còn được trau dồi kiến thức về chiến tranh học và chiến lược học.

III. TRUYỀN THỐNG
Phát huy truyền thống của các khóa đàn anh, Khóa 16 thực sự đóng vai trò tiền phong cho các thế hệ SVSQ mới, tạo được một ý thức mới trong lòng mỗi quốc dân Việt Nam,  về "chân dung" một SVSQ Võ Bị Quốc Gia Việt Nam, cả Trí và Dũng.  Cái di sản quý báu nhất mà Khóa 16 được thừa hưởng, phải kể là công lao và gương sáng của Khóa niên trưởng 14. Từ phút đầu tiên bước vào cổng trường đến ngày "tân khóa sinh quỳ xuống, ...SVSQ đứng kên" sau 8 tuần sơ khởi huấn nhục, mỗi người SVSQ Khóa 16 như phản ảnh một số các mẫu mực và mẫu người đàn anh của họ. Ðúng như vậy, ngay sau khi mãn Khóa 14 không lâu, niên trưởng Vương Mộng Hồng đã thực sự đi vào lịch sử với chiếc dù máu, với chiếc berret đỏ, để lại bao thương tiếc, nhưng tự hào vô vàn cho các SVSQ Khóa 16 và các khóa sau này. Không hổ thẹn với khóa niên trưởng, Khóa Ấp Chiến Lược đã có những Lý Văn Quảng, ngay sau ngày mãn khóa chưa được một mùa đã đền nợ nước khi còn lơ lửng trên lưng chừng trời với chiếc hoa dù ngạo nghễ, những Nguyễn Xuân Phúc với biệt danh "Trâu Ðiên" - tên của Tiểu Ðoàn Thủy Quân Lục Chiến - đã từng gieo bao ác mộng cho quân thù, và làm rạng danh chiến sĩ "cọp biển", những Hoàng Lê Cường, vị anh hùng quân đội vào thập niên 60 đã có "...bức chân dung trên công viên buồn..."! Và còn nữa, những SVSQ của Khóa 16 ngày nào, vẫn còn nối tiếp truyền thống từ ngàn xưa đến ngày sau. Họ đã nằm xuống vĩnh viễn trong lòng đất mẹ,  họ đang mòn mỏi trong ngục thất đọa đày, hay họ đã anh dũng, để lại một phần cơ thể đền nợ tổ quốc bây giờ và mãi mãi, họ vẫn xứng đáng là người con yêu của mái Trường Võ Bị, cho dù ở không gian và thời gian nào, chí quật cường và sức sống mãnh liệt vẫn giữ cho họ một ngôi vương miện thần thánh. 

IV. HOẠT ÐỘNG ÁI HỮU
Hội Ái Hữu Khóa 16 đã được thành lập, và được Bộ Quốc Phòng cấp giấy phép vào năm 1964. Hàng năm, cứ vào hạ tuần tháng 12, là tháng mãn khóa, anh em CSVSQ Khóa 16 từ mọi nẻo bốn Vùng Chiến Thuật đổ về Sài Gòn để họp mặt thường niên. Từ biến cố 1975,  những cánh chim tản lạc khắp nơi, kẻ từ bỏ nước ra đi, người thì bị bắt vào lao tù, cũng có nhiều anh em vĩnh viễn nằm xuống, an nghỉ trong lòng đất mẹ ở giờ thứ 25 của cuộc chiến. Còn nhiều anh em, mà cho đến bây giờ, cũng chưa thể phối kiểm được là đã chết hay mất tích. Những tai biến 75 đã làm cho hoạt động ái hữu bị gián đoạn vài năm, thế rồi đàn chim vỡ tổ kia cũng qua ngày tháng lần mò về họp đàn, từng nơi, từng nhóm. Có nhóm ở Âu Châu, nhóm ở Úc Châu, một nhóm ở trại tỵ nạn, và nhất là tại quê nhà. Phần đông nhất, phải kể là đã quy tụ lại tại Hoa Kỳ. Cho đến nay, việc kiểm kê hàng ngũ anh em chưa được mấy chính xác. Tuy nhiên, đem phối hợp các con số mọi nơi, gia đình Khóa 16 đã ghi nhận được đến con số 175 người, gồm 83 tại hải ngoại (2 đã từ trần), 92 tại Việt Nam, gồm 86 đã được thả, 4 còn bị giam cầm, và 2 đã mệnh chung sau khi được thả về. Và rồi đây, Ấp Chiến Lược 16 vẫn còn tiếp tục đón nhận được những cánh chim lẻ tẻ về họp đàn. Mọi người đang mong đợi con số cao nhất sẽ là 324, nhưng trong lòng họ, con số ấy sẽ chẳng bao giờ đạt tới, bởi họ đã chia sẻ một phần trong họ cho quê hương, cho đồng bào, để phần còn lại được mãi kiêu hãnh, vì những người bạn đã thay họ báo đền nợ nước.

Thủ Khoa Bùi Quyền, con chim đầu đàn của Khóa 16 hiện đã được thả, còn ở lại Việt Nam. Hàng năm, từ mọi chốn trên quả địa cầu, mỗi CSVSQ Khóa 16 không khỏi xao xuyến với cẩm giác đi từ trong ký ức, mỗi mùa Giáng Sinh trở lại, họ nhớ đến ngày nhập trường 23-11-1959, họ nuối tiếc ngày mãn khóa 22-12-1962 để rồi họ chán chường, muốn quên đi tất cả những mơ ước tuổi xuân, ngày họ dấn bước vào đời, vào binh nghiệp, đi xây dựng sự nghiệp tương lai.
(Tác giả khuyết danh, viết năm 1990, một số chi tiết không phản ảnh tình trạng K16 hiện nay, năm 2004)  

BACK